Jest ważne abyśmy umieli słuchać naszego dziecka i potrafili mu poświęcić jak najwięcej uwagi. Rady w stylu : „ uspokój się, głęboko oddychaj „, nie powinny mieć miejsca gdy zaobserwujemy jąkanie się dziecka. Najlepiej zwrócić się do logopedy specjalizującego się w problematyce jąkania, który udzieli odpowiednich Metoda terapeutyczna wykorzystywana w Klinice Leczenia Jąkania w Warszawie opiera się na modelu INTEGRATYWNEJ TERAPII DLA OSÓB JĄKAJĄCYCH, opracowanym przez mgr Ewę Galewską. Punktem wyjścia tego modelu jest nasza definicja jąkania. Uważamy, że JĄKANIE JEST GLOBALNYM ZABURZENIEM KOMUNIKACJI. Naszą definicję opieramy na następujących postulatach: jąkanie jest umiejętnością Kontakt. 64-820 SZAMOCIN ul. Parkowa 3 woj. wielkopolskie NIP: 7661003128 tel./fax + 48 67 283 33 66 gsm/; 502 329 573 e-mail: info@jakanie.net Jąkanie u dzieci – charakterystyka zaburzenia Jąkanie jest zaburzeniem, które jest stale obecne w historii ludzko‑ ści (Van Riper, 1982). Niektórzy badacze sugerują, że jest ono prawdo‑ podobnie bardziej rozpowszechnione w kulturach świata zachodniego, gdzie większy nacisk kładziony jest na komunikację werbalną. Wskazy‑ Na samym początku konieczne jest zrozumienie, czym właściwie jest jąkanie. Według licznych specjalistycznych definicji, jest to zaburzenie płynności mowy, które dzielimy na trzy rodzaje: Jąkanie kloniczne – określa się, że jest to łagodniejsza forma jąkania w której możemy zaobserwować u dziecka powtarzanie dźwięku tj. Ponieważ to bardzo utrudnia komunikację między ludźmi. Jąkanie u dziecka może pojawić się nagle, a później zniknąć. Czasem mija bezpowrotnie albo utrwala się na długi okres czasu. Jąkanie może występować w pewnych określonych sytuacjach, a nie pojawia się w innych. Zmienność tego zjawiska rozdrażnia, denerwuje wręcz i img6Z. Jak wskazują badania, jąkanie jest problemem nie tylko logopedycznym. Kluczowe w terapii niepłynności mówienia jest połączenie sił logopedycznych i psychologicznych. Z naszej pracy wynika, że dzieci z tym problemem cechuje podwyższony poziom lęku. Nadwrażliwość emocjonalna stanowi czynnik predysponujący do wystąpienia niepłynności mówienia. Przeżywane przez dziecko lęki, doświadczany niepokój oraz napięcie wzmacnia i nasila objawy jąkania. Jąkanie jest komunikatywnym zaburzeniem płynności mówienia o podłożu wieloczynnikowym, któremu towarzyszą zakłócenia fizjologiczne, psychologiczne, językowe i socjologiczne, a przejawia się skurczami mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, wywołujących kloniczne i toniczne blokowanie jednostek mowy, oraz dysfunkcjami objawów pozajęzykowych pod postacią stanów logofobicznych i współruchów mięśniowych (Chęciek, 2007). Mówiąc o jąkaniu, nie sposób jest wyodrębnić konkretną przyczynę powodującą to zaburzenie mowy. Możemy natomiast mówić o czynnikach, które mogą predysponować dziecko do tego rodzaju trudności, o czynnikach wyzwalających objawy oraz o tych, które mogą je wzmacniać (Szamburski, 1996).POLECAMY Czynniki predysponujące do jąkania Możemy do nich zaliczyć predyspozycje dziedziczne, czyli występowanie jąkania w rodzinie, predyspozycje wrodzone, uwarunkowane istnieniem ewentualnych zaburzeń w okresie życia prenatalnego, poród, w którego niewłaściwym przebiegu można dopatrywać się przyczyn zmian ośrodkowego układu nerwowego dziecka, nieprawidłowości rozwoju w okresie niemowlęcym, nietypowo przebiegającą lateralizację, opóźniony lub przyspieszony rozwój mowy, nadwrażliwość emocjonalną. Czynniki wyzwalające To przede wszystkim reakcja na przeżyty stres bądź przeżywany stres psychologiczny, który może być spowodowany: silnym przestraszeniem, urodzeniem się młodszego rodzeństwa, rozłąką z opiekunami, zmianą sytuacji społecznej, np. pójściem do przedszkola, silnym przeżyciem pozytywnym, np. powrotem, po długiej nieobecności, jednego z opiekunów. Czynniki wzmacniające Do nich należą przede wszystkim: odzyskanie uwagi rodziców, utraconej w momencie pojawienia się młodszego rodzeństwa, rywalizowanie ze starszym rodzeństwem o względy rodziców, naśladowanie jąkania opiekuna i zdobywanie w ten sposób jego akceptacji, która stanowi silne wzmocnienie, karanie rodziców własnym jąkaniem, uciekanie w jąkanie przed trudnymi sytuacjami społecznymi. Terapia upłynniania mowy Każda terapia logopedyczna powinna być prowadzona w ścisłej współpracy z rodzicami, zwłaszcza w przypadku jąkania. W terapii tej dysfunkcji mowy skupiamy się na upłynnianiu mowy dziecka. Na ten aspekt należy jednak spojrzeć szerzej i zdać sobie sprawę z tego, że wypracowanie płynnej mowy w gabinecie logopedy nie musi mieć (i, niestety, często nie ma) przełożenia na sytuacje komunikacyjne, z którymi dziecko spotyka się poza nim. Upłynnianie mowy dziecka to nie tylko ćwiczenia czysto techniczne, związane z samym mechanizmem aktu mówienia. Na płynność mowy wpływają również: samopoczucie, szeroko pojęta sytuacja komunikacyjna (sposób rozmowy, miejsce rozmowy czy też sam rozmówca), a także pewność siebie, poczucie bezpieczeństwa, poczucie własnej wartości, umiejętność rozpoznawania emocji, odczytywania ich oraz przeżywania. Nie sposób jest zatem podejść do diagnozy i terapii jąkania inaczej, jak tylko interdyscyplinarnie. Ze względu na specyfikę tego zaburzenia mowy relacje z rówieśnikami są dla jąkającego się dziecka problematyczne. Wieloczynnikowa koncepcja jąkania zakłada indywidualną kombinację uzupełniających się czynników, które mogą stanowić przyczynę wystąpienia tego zaburzenia mowy. Są to czynniki fizjologiczne, lingwistyczne (związane z mową i językiem), psychologiczne oraz środowiskowe. Badania naukowe wyraźnie pokazują, że brakuje dowodów na to, by w jakimś stopniu rodzice przyczyniali się do powstania jąkania u dzieci (Kloth i in., 1995b). Niemniej jednak uwidacznia się u nich pewnego rodzaju lęk. Jąkanie u dziecka może spowodować zmianę stylu interakcji rodziców (Kloth i in., 1998, Meyers i Freeman, 1985a, 1985b), co może wynikać ze zwiększonego niepokoju wywołanego dysfluencją mowy dziecka (Zenner i in., 1978). Potwierdzono, że rodzice mają większe obawy w interakcji z jąkającym się dzieckiem niż z dzieckiem mówiącym płynnie (Zenner i in., 1978). Dziecko może odczuć zaniepokojenie rodzica i w jakiś sposób zareagować. Może w ten sposób zostać wywarty wpływ na jego świadomość problemu i stosunek do własnej mowy. Niepokój rodziców może determinować rodzaj reagowania na własne dziecko (Biggart i in., 2007; Douglas, 2005), a ich funkcjonowanie w rolach rodzicielskich, wskutek silnych emocji, może stać się mniej spójne (Allen i Rapee, 2005). Zatem nie sposób jest przejść obojętnie wobec uwidaczniającego się u rodziców oraz dzieci lęku. Temu aspektowi, w procesie zarówno diagnostycznym, jak i terapeutycznym należy przyjrzeć się bardzo uważnie. Odczuwanie lęku a jąkanie Uczucie lęku i strachu często towarzyszy nam w życiu codziennym i chroni nas przed różnymi niebezpieczeństwami. Pod wpływem zagrażającego bodźca uruchamia się nasz układ nerwowy i reagujemy ucieczką lub podejmujemy walkę. Nadmierne i częste przeżywanie lęku może jednak utrudniać lub całkowicie dezorganizować życie. Dzieje się tak również z dziećmi. Jeśli nasz pacjent często jest spięty, towarzyszy mu uczucie zakłopotania, jest nadwrażliwy na krytykę, notorycznie unika określonych sytuacji lub miewa widoczne oznaki zdenerwowania (czerwienienie się, szybszy oddech, pocenie się rąk), może mieć trudności natury lękowej. Późne wykrycie problemu może skutkować utrwalaniem się lęków lub rozwojem poważnych zaburzeń lękowych, takich jak: fobie, napady lęku panicznego, zaburzenia depresyjne. Stan psychiczny dziecka ma również decydujący wpływ na przebieg i rozwój jąkania oraz postępy w terapii. W języku potocznym często używamy takich sformułowań jak: nerwicowy, nadwrażliwy emocjonalnie czy neurotyczny. Chociaż określenie „nerwica” nie występuje aktualnie w nowoczesnych klasyfikacjach chorób, to jednak chętnie je stosujemy do określenia stanu naszych pacjentów. Definicje zaburzeń nerwicowych na przestrzeni lat uległy znacznym zmianom. Aktualnie rozumiemy je jako: grupę zaburzeń niepsychotycznych o przewlekłym przebiegu, bogatej i różnorodnej symptomatologii, niekiedy intensywnej i wywołującej u chorego poczucie dyskomfortu i znaczne cierpienie (ICD-10). Niezależnie od kwestii terminologicznych schorzenia określane mianem nerwicowych powinny być rozumiane jako wynik skojarzonego oddziaływania czynników: biologicznych, społeczno-kulturowych oraz psychologicznych, które dotyczą sfery postrzegania, przeżywania myślenia oraz zachowania (Bryńska, 2005). Kluczowe dla nas jest rozróżnienie „lęku jako cechy” oraz „lęku jako stanu”. „Lęk jako stan” jest rozumiany jako stan przejściowy, którego charakteryzuje duża zmienność pod wpływem oddziaływania różnego rodzaju czynników zagrażających. „Lęk jako cecha” rozumiany jest jako względnie stała cecha osobowości i jest odpowiedzialny za różnice indywidualne (Spielberger, 1977). U dzieci z wysokimi wynikami w testach diagnozujących lęk jako cecha jest posiadanie określonej dyspozycji behawioralnej do postrzegania niegroźnych sytuacji jako zagrażających i reagowania na nie stanami lękowymi. Takie dzieci często przeżywają uczucie napięcia, zakłopotania i niższości w kontaktach z innymi, są nadwrażliwe na krytykę, przesadnie oceniają potencjalne zagrożenia (Bryńska, 2005). Większość z nas miewa od czasu do czasu różne stany niepokoju. Niektóre lęki są właściwe dla określonej fazy rozwojowej. Pewne prawidłowości można zaobserwować również u dzieci. Dziecko w czasie swojego rozwoju przechodzi przez pewne fazy stanów lękowych. Mimo różnic indywidualnych, każdy wiek ma swoje właściwości. Lęki te pojawiają się zazwyczaj szybko i dość szybko znikają. Często po okresie przeżywania danego lęku następuje fascynacja jego przedmiotem. Charakterystyka lęków dziecięcych 4 Lęki słuchowe; ciemność; dzikie zwierzęta; wyjście matki 5 Potłuczenie się przy upadku; ciemność; obawa, że matka nie wróci; źli i niemili ludzie; zaczyna rozwijać się wyobraźnia dziecka i tworzy ono wyobrażenia duchów i półludzkich-półzwierzęcych potworów 6 Duże natężenie lęków: bodźce dźwiękowe; duchy; wiedźmy; obawa przed zgubieniem się, lęk przed ogniem, wodą, błyskawicami; lęk przed samodzielnym zasypianiem i pozostaniem samym w domu; obawa, że matce może stać się coś złego; lęk przed pobiciem przez innych, skaleczeniem i widokiem krwi; obawa przed zranieniem 7 Ciemność, strych, piwnice; duchy, wiedźmy; lęk przed wojną, szpiegami i włamywaczami, ludźmi chowającymi się w szafach; przed brakiem akceptacji ze strony innych 8–9 Mniejsza liczba i natężenie lęków dotyczących ciemności czy wody; obawy dotyczą głównie własnych zdolności, porażki i szkoły; lęki zapoczątkowane w mediach 10 Dużo lęków: dzikie zwierzęta, węże; ogień; przestępcy i mordercy, włamywacze 11–12 Lęk przed brakiem akceptacji ze strony rówieśników; lęki związane z wyglądem i niepowodzeniami Podczas wywiadów psychologicznych z rodzicami bardzo często oprócz problemu jąkania zgłaszany jest również problem dużej wrażliwości emocjonalnej dziecka. Rodzice sygnalizują nadmierne przejmowanie się codziennymi sprawami przez swoje pociechy. Często podają, że dziecko nie chce samo spać, ponieważ się boi. Deklarują, że z trudem przyjmują uwagi innych osób. Rodzice opowiadają o dużych ambicjach swojego dziecka, perfekcjonizmie i często powracających stanach lękowych. Nierzadko przytaczają przykłady o trudnościach w zasypianiu, wybudzaniu się w nocy czy trudnościach w nawiązywaniu kontaktów z innymi. Niepłynność mowy a nadwrażliwość emocjonalna W latach 2011–2014 w Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej TOP w Warszawie zostały przeprowadzone badania psychologiczne dzieci z problemami niepłynności w mówieniu pod kątem nadwrażliwości emocjonalnej. Badania prowadzone były przez Alicję Pałac-Nożewską i objęły próbę 35 dzieci, w tym 13 dziewczynek oraz 22 chłopców. Z uwagi na duże zróżnicowanie wiekowe podzielono grupę na dwie podgrupy. Pierwszą z nich stanowiły dzieci w wieku 4–6 lat, drugą – dzieci w wieku 7–12 lat. Zarówno młodsze jak i starsze dzieci zostały poddane badaniom testami projekcyjnymi. Starsze dzieci dodatkowo zostały przebadane kwestionariuszami osobowości. Lęki badanych dzieci z obu grup wiekowych, uwidocznione w testach projekcyjnych, zostały podzielone na następujące kategorie: lęki pochodzące z wyobraźni (np.: ciemność, duchy, koszmary, potwory, horrory, smoki, przestępcy), lęki związane ze zwierzętami (np.: niedźwiedzie, nietoperze, pająki, wilki, pszczoły, rekiny), lęki związane z przyrodą (np.: wulkan), lęki natury społecznej (np.: wyśmiewanie, samotność, obawa popsucia czegoś), lęki związane ze szkołą (np.: koleżanki i koledzy, bicie, język polski [przedmiot], oceny w szkole, samotność), lęki związane z rodziną (np.: kłótnie rodziców, opuszczenie przez ojca, bicie, gniew rodziców, krzyk rodziców za słabe oceny, złość mamy, śmierć kogoś bliskiego), lęki związane ze zdrowiem. Wśród dzieci badanych testami projekcyjnymi widać wyraźną różnicę między dziewczynkami a chłopcami. Wśród dziewczynek w wieku przedszkolnym dominują lęki pochodzące z wyobraźni oraz związane ze szkołą. W wieku szkolnym lęki te przybierają na sile, co jest ogólną tendencją większości skategoryzowanych lęków. Warto zauważyć, że lęki związane ze szkołą pojawiają się u dziewcząt już w wieku przedszkolnym (u ponad 60% badanych), co może sugerować tendencje do nadmiernego zamartwiania się przyszłością. Wśród chłopców w wieku przedszkolnym dominują lęki pochodzące z wyobraźni. Można wyodrębnić również te związane z przyrodą (u dziewcząt nie występowały lęki tej kategorii). W wieku szkolnym następuje jednak wyraźny przyrost lęków natury społecznej, tych związanych ze szkołą oraz rodziną. W tym okresie ma miejsce również wyraźna tendencja spadkowa lęków związanych z wyobraźnią, zwierzętami i przyrodą. W przeprowadzonych badaniach dzieci jąkające się uwidoczniły wyraźne powiązanie między kategoriami przeżywanych lęków (pochodzące z wyobraźni, natury społecznej, związane ze szkołą i rodziną) a czynnikami niejednokrotnie wyzwalającymi i/lub wzmacniającymi jąkanie. Ze względu na specyfikę tego zaburzenia mowy relacje z rówieśnikami są dla jąkającego się dziecka problematyczne. Możliwa logofobia (a także przewidywanie trudności w płynnym mówieniu i reakcji otoczenia na objawy jąkania) oraz problemy w relacjach występujące w rodzinie i bliskim, ważnym dla dziecka otoczeniu mogą predysponować dziecko do silniejszego przeżywania lęku, czego następstwem są często wzmocnione objawy jąkania. Warto podkreślić, że rodzice, sygnalizując nadwrażliwość swoich dzieci, często podkreślają, iż fakt ten znacząco wpływa na ich codzienne życie i często nawet je dezorganizuje. Zauważyli, że emocjonalność oraz podatność na stres nasilają jąkanie, co również potwierdzają badania przeprowadzone w poradni. Dodatkowo wyniki badań starszych dzieci, badanych kwestionariuszami osobowości, wskazują na ogólną tendencję do przeżywania lęków, niepokojów oraz doświadczania różnego rodzaju obaw wraz z towarzyszącymi im objawami psychosomatycznymi. W badanej grupie można zauważyć większe tendencje neurotyczne u chłopców niż u dziewcząt. Pozwala to postawić hipotezę o wyższym poziomie lęku u chłopców z problemem jąkania aniżeli u dziewcząt. Częściej u chłopców można zaobserwować drżenie rąk, przyspieszone bicie serca, zamartwianie się czy negatywne myśli lu... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 6 wydań magazynu "Forum Logopedy" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online Możliwość pobrania materiałów dodatkowych ...i wiele więcej! Sprawdź Nerwica u dzieci objawia się niewyjaśnionymi bólami brzucha, głowy czy kołataniem serca. Wiedzę o istnieniu tej grupy schorzeń powinien mieć każdy rodzic, ponieważ niewłaściwe postępowanie w przypadku nerwicy u dziecka może tylko pogarszać przebieg problemu. Spis treściObjawy nerwicy u dzieciPrzyczyny nerwicy u dzieciLeczenie nerwicy u dzieci Nerwica u dzieci (w różnej postaci) szacunkowo dotyczy nawet co piątego dziecka, ale częstość występowania zaburzeń lękowych jest różna w zależności od wieku. Współcześnie pojęcie nerwicy, którego w medycynie używa się od XVIII wieku, jest używane coraz rzadziej. Różne problemy z tej grupy schorzeń psychiatrycznych – ze względu na dominujący wśród nich objaw – częściej określane są jako zaburzenia lękowe. Objawy nerwicy u dzieci Lęk stanowi podstawową dolegliwość związaną z nerwicą u dzieci. Towarzyszą mu jednak również inne objawy, które są zależne od typu występującego u pacjenta zaburzenia. Zaburzenie lękowe uogólnione W zaburzeniu lękowym uogólnionym lęk odczuwany jest przez dziecko w zasadzie przez cały czas, jednakże jest to lęk o stosunkowo niewielkim nasileniu. Dotyczyć on może różnych wydarzeń, takich jak np. wizja otrzymania negatywnej oceny w szkole czy niepowodzenia w zawodach sportowych. Lękowi w tym przypadku towarzyszyć mogą problemy ze snem, pogorszenie koncentracji oraz rozdrażnienie. Zaburzenie paniczne Napadami paniki nazywa się stany silnego lęku, którym towarzyszą dolegliwości somatyczne ( problemy z oddychaniem czy znaczne przyśpieszenie czynności serca). W przebiegu zaburzenia panicznego u dzieci, napady pojawiać się mogą całkowicie niespodziewanie, co więcej – obawa przed doświadczeniem następnego ataku może być tak wielka, że sama w sobie może wyzwolić kolejny epizod paniki. Fobie specyficzne Zgodnie z nazwą, dzieci cierpiące na fobię specyficzną odczuwają lęk związany z jakimś konkretnym przedmiotem lub zjawiskiem. Nadmierny, patologiczny strach mogą powodować zwierzęta i owady, ale i jazda samochodem po moście czy lot samolotem. W przypadku fobii specyficznej dziecko stara się unikać czynników lękotwórczych, a w przypadku zetknięcia się z nimi może reagować płaczem lub złością. Fobia społeczna Dorastający pacjenci z fobią społeczną unikają kontaktów szczególnie z osobami nieznajomymi. W przypadku narażenia na takie spotkanie, mogą one unikać rozmowy czy kontaktu wzrokowego, pojawia się u nich również znaczny dyskomfort związany ze znalezieniem się w niewygodnej sytuacji. Fobia społeczna może być źródłem problemów, ponieważ dziecko jej doświadczające (w skrajnych przypadkach) może odmawiać wychodzenia do szkoły czy też starać się w ogóle jak najrzadziej opuszczać dom, aby uniknąć kontaktu z innymi ludźmi. Czasami jako objaw fobii społecznej wymienia się mutyzm wybiórczy, który polega na tym, że dziecko ogólnie umiejące prawidłowo mówić przestaje rozmawiać z osobami, których nie zna. Lęk separacyjny Lęk separacyjny jest jedną z postaci dziecięcej nerwicy, w której mały pacjent nie może znieść rozstania ze swoimi opiekunami. Sam moment rozstawania się z rodzicem (np. rozłąka na czas pójścia do pracy) czy nawet wyłącznie myśl o niej wzbudzają lęk, płacz i rozdrażnienie dziecka. Może ono podejmować różnego rodzaju działania, aby zatrzymać opiekuna przy sobie, np. zgłaszać występowanie dolegliwości somatycznych, takich jak ból brzucha czy głowy. Lęk separacyjny może powodować też niechęć dziecka do opuszczania domu. Dotyczyć to może zarówno wyjścia do szkoły, jak i wyjazdu na wycieczkę bez rodziców. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (nerwica natręctw) Spośród wszystkich opisywanych objawów, zapewne to właśnie zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne wydawać się mogą najbardziej uciążliwe dla otoczenia. W ich przebiegu wyróżnia się dwie składowe: obsesje, czyli niechciane, wciąż pojawiające się uporczywe myśli oraz kompulsje, czyli czynności, których wykonanie uspokaja chorego i powoduje czasowe ustąpienie obsesji. Dzieci z nerwicą natręctw mogą mieć rozmaite objawy, na przykład pacjent z obsesją dotyczącą czystości może zmieniać ubrania wielokrotnie w ciągu doby czy też wciąż myć ręce. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą znacznie zaburzać funkcjonowanie dziecka, ponieważ zdarza się, że wykonywanie kompulsji zajmuje mu nawet większą część doby. Przyczyny nerwicy u dzieci Nerwica u dzieci nie ma jednej, konkretnej przyczyny. Pod uwagę w patogenezie zaburzeń lękowych u dzieci brane są zarówno defekty anatomiczne struktur mózgowia i zaburzenia dotyczące układów neuroprzekaźnikowych. Podejrzewane o wpływ na rozwój nerwicy są też obciążenia genetyczne, zauważalna jest bowiem tendencja do zwiększonej częstości występowania problemu u tych dzieci, których rodzice chorują lub też chorowali w przeszłości na zaburzenia lękowe. Pewne czynniki środowiskowe także (a według niektórych autorów – przede wszystkim) miewają związek z początkiem wystąpienia nerwicy u dzieci – ryzyko, że niektóre sytuacje mogą wywoływać zaburzenia lękowe wzrasta szczególnie wtedy, gdy dziecko ma wspominane powyżej predyspozycje do rozwoju tego typu problemów. Mowa w tym przypadku o: zmianie szkoły, klasy czy miejsca zamieszkania, doświadczaniu przemocy (fizycznej i/lub psychicznej) ze strony rówieśników lub rodziny, braku wsparcia ze strony najbliższego otoczenia, śmierci bliskiej osoby, nieprawidłowościach wychowawczych, którymi mogą być zarówno nadmierna opiekuńczość rodziców, jak i zbyt częste krytykowanie dziecka. Czytaj też: Fobia szkolna - co robić, gdy dziecko nie lubi chodzić do szkoły? Powody, dla których dzieci symulują choroby Leczenie nerwicy u dzieci Podstawę leczenia dziecięcych nerwic stanowią różnego typu oddziaływania psychoterapeutyczne, takie jak: psychoedukacja, terapia rodzin, terapia grupowa, psychoterapia, trening umiejętności społecznych, ćwiczenia relaksacyjne. Rodzice dziecka z nerwicą otrzymują od specjalisty porady dotyczące tego, w jaki sposób reagować na występujący u ich potomka lęk. Nie powinno się bowiem podtrzymywać pacjenta w przekonaniu, że unikanie czynnika powodującego lęk to dobre wyjście – jest zupełnie odwrotnie, bo takie postępowanie może prowadzić do nasilenia stopnia nerwicy. W sytuacji, gdy metody psychoterapeutyczne nie dają satysfakcjonującej poprawy stanu pacjenta, zastosowana może być farmakoterapia. W przypadku farmakologicznego leczenia nerwic u dzieci największe znaczenie odgrywają środki antydepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), które redukują stopień nasilenia lęku. Efekt leczenia zauważalny jest jednak dopiero po pewnym czasie. Doraźnie, do szybkiej redukcji natężenia lęku, stosowane u dzieci mogą być benzodiazepiny czy hydroksyzyna – leków tych jednak w tej grupie wiekowej się unika, podawane są one pacjentom tylko w razie konieczności. M jak mama - Jak odczytywać siatki centylowe? Ekspert medyczny artykułu Nowe publikacje хCała zawartość iLive jest sprawdzana medycznie lub sprawdzana pod względem faktycznym, aby zapewnić jak największą dokładność faktyczną. Mamy ścisłe wytyczne dotyczące pozyskiwania i tylko linki do renomowanych serwisów medialnych, akademickich instytucji badawczych i, o ile to możliwe, recenzowanych badań medycznych. Zauważ, że liczby w nawiasach ([1], [2] itd.) Są linkami do tych badań, które można kliknąć. Jeśli uważasz, że któraś z naszych treści jest niedokładna, nieaktualna lub w inny sposób wątpliwa, wybierz ją i naciśnij Ctrl + Enter. Epidemiologia Przyczyny Patogeneza Objawy Formularze Komplikacje i konsekwencje Diagnostyka Leczenie Z kim się skontaktować? Zapobieganie Prognoza Jąkanie nazywa się zaburzeniem mowy, które charakteryzuje się naruszeniem prawidłowego rytmu mowy, a także mimowolnymi przerwami w procesie wypowiadania myśli, wymuszonym powtarzaniem poszczególnych sylab słowa lub dźwięków. Ta patologia rozwija się z powodu pojawienia się w narządach artykulacyjnych określonych napadów. Zasadniczo jąkanie dzieci zaczyna się w okresie 3-5 lat - na tym etapie mowa rozwija się w najbardziej aktywny sposób, ale ponieważ funkcja mowy nie jest jeszcze w pełni ukształtowana, może wystąpić pewna "awaria". [1] Epidemiologia Jąkanie występuje u około 5% wszystkich dzieci w wieku sześciu miesięcy i starszych. Trzy czwarte z nich powróci do początku okresu dojrzewania, około 1% utraty mowy utrzymuje się przez całe życie. Należy zauważyć, że jąkanie kilka razy (2-5) dotyka częściej mężczyzn niż kobiety. Zazwyczaj choroba ta objawia się we wczesnym dzieciństwie, a wyniki badania pokazują, że w grupie wiekowej poniżej 5 lat jąkanie rozwija się u 2,5% dzieci. Jeśli mówimy o stosunku płci, liczby zmieniają się wraz z rozwojem dzieci - u dzieci w wieku przedszkolnym proporcje to 2k1 (jest więcej chłopców), a już do pierwszej klasy stają się większe - 3k1. W piątej klasie wskaźnik ten wzrasta do 5k1, ponieważ dziewczęta szybciej się goją. Ponieważ na wczesnym etapie stopa odzysku jest dość wysoka (około 65-75%), całkowita częstość występowania tej wady zwykle nie przekracza 1%. [2], [3], [4], [5], [6], [7], [8], [9] Przyczyny jąkanie Logopedzi rozróżniają dwa rodzaje jąkania dzieci. Pierwsze z nich pojawia się u dzieci z zaburzeniami w ośrodkowym układzie nerwowym. Wśród możliwych przyczyn występowania - uraz otrzymany podczas porodu, dziedziczności, ciężkiej ciąży w ciąży, skomplikowany poród, częste choroby dziecka w pierwszych latach życia. W pozostałej części rozwija się normalnie, nie ma problemów zdrowotnych. W trakcie badania neurologicznego takie dziecko zwykle wykazuje oznaki zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, jak również podwyższony próg konwulsyjnej gotowości mózgu, patologiczne odruchy. Drugi typ tej wady obserwuje się u dzieci, które początkowo nie mają żadnych organicznych lub funkcjonalnych patologii ośrodkowego układu nerwowego. Ten rodzaj jąkania pojawia się z powodu nerwicy wywołanej stresem lub silnego emocjonalnego lub fizycznego przepracowania. W takich przypadkach defekt mowy znacznie się zwiększa, gdy dziecko znajduje się w stanie napięcia nerwowego lub pobudzenia emocjonalnego. [10], [11], [12] Patogeneza Patogeneza jąkania za pomocą jej mechanizmu jest dość podobna do tzw. Dyzartrii podkorowej. W tej chorobie zaburzona jest koordynacja procesu oddychania, głosu i artykulacji. Z tego powodu jąkanie jest często nazywane dysartriami dysrytmicznymi. Ponieważ dochodzi do zaburzenia w interakcji między korą mózgową a jej strukturami podkorowymi, regulacja samej kory jest również zaburzona. W efekcie następuje zmiana w funkcjonowaniu systemu balansowego, odpowiedzialnego za "wstępne przygotowanie" ruchu. W tym artykulacyjnym procesie formowania głosu uczestniczą 2 grupy mięśni, z których jedna jest skurczona, a druga, przeciwnie, odpręża się. Całkowicie skoordynowana i przejrzysta redystrybucja tonów tych mięśni pozwala na precyzyjne, poprawne i szybkie ruchy, które mają ścisłe zróżnicowanie. System Stryopallidarnaya kontroluje racjonalną redystrybucję napięcia mięśniowego. Jeśli ten kontroler mowy jest zablokowany (z powodu patologii mózgu lub silnego podniecenia emocjonalnego), pojawia się skurcz toniczny lub pojawia się kleszcz. Ten patologiczny odruch, w którym występuje zwiększony ton mięśni aparatu mowy, a także naruszenie automatu mowy dziecka, ostatecznie przekształca się w trwały odruch warunkowy. [13], [14], [15], [16], [17], [18], [19] Objawy jąkanie Zwykle słabsze dźwięki w trakcie jąkania brzmią jak przedłużanie lub powtarzanie początkowych sylab wypowiadanego słowa lub powtarzanie poszczególnych dźwięków. Jako objaw jąkania dzieci mogą wciąż mieć nagłe pauzy na początku słowa lub osobną sylabę. Często, wraz z potknięciem w mowie, dziecko jąkające ma również mimowolne skurcze mięśni twarzy, a także mięśni szyi i kończyn. Być może takie ruchy pojawiają się odruchowo, aby pomóc wymowie, chociaż w rzeczywistości tylko wzmacniają wrażenie innych na temat tego, jak trudno jest mówić jątykowi. Ponadto dzieci cierpiące na jąkanie zaczynają bać się poszczególnych słów lub dźwięków, więc starają się zastąpić je niektórymi synonimami lub wyjaśnić opisowo. Czasami zająknięte dzieci starają się unikać sytuacji, w których muszą porozmawiać. Pierwsze znaki Aby pomóc dziecku w porę, ważne jest, aby rodzice nie umknęli chwili, gdy pojawią się pierwsze oznaki jąkania: Dziecko nagle zaczyna odmawiać rozmowy (okres ten może trwać przez 2-24 godzin, a potem znów zaczyna mówić, ale już jąka, dlatego jeśli w takim przypadku, aby mieć czas, aby zabrać dziecko do specjalisty, zanim jeszcze rozpoczął jąkanie, pojawienie się mowy wada jest całkiem możliwa do uniknięcia); Występuje niepotrzebne dźwięki przed frazą (na przykład może to być "i" lub "a"); Na początku zdania należy powtórzyć początkową sylabę lub całe słowo; Wymuszone zatrzymania w środku frazy lub pojedynczego słowa; Przed rozpoczęciem swojej wypowiedzi odczuwa pewne trudności. [20], [21] Psychosomatyka jąkania u dzieci Bardzo popularny jest pogląd, że jąkanie wynika z rozbieżności między ładunkiem emocjonalnym i psychicznym, otrzymywanym przez ciało, a jego zdolnością i / lub zdolnością do jego przetwarzania. Ogólnie około 70% rodziców wskazuje, że tokarki u dziecka spowodowane są pewnym czynnikiem stresu. Wraz z jąkaniem dzieci są często diagnozowane z logoneurozą lub logofobią, co wskazuje, że zaburzenia psychiczne zostały zakłócone. Doprowadziło to do pojawienia się problemów z mową, objawiających się opóźnieniami, wahaniami, zatrzymaniami i spazmami. Formularze Z natury napadów, które pojawiają się podczas procesu mowy, można zidentyfikować toniczne i kloniczne formy jąkania u dzieci. Same drgawki są wdechowe lub wydechowe - zależą od tego, kiedy się pojawiają - podczas wdechu lub wydechu. Z natury przyczyny choroby podzielonej na symptomatyczne lub ewolucyjne (może być neurotyczne lub neurotyczne). Toniczny rodzaj jąkania wygląda jak długie przerwy w procesie mowy lub rozciąganie dźwięków. Ponadto, jąkający zwykle wygląda sztywno i spiętośnie, jego usta są do połowy otwarte lub całkowicie zamknięte, a jego wargi są szczelnie zamknięte. Nerwowe jąkanie występuje u dziecka z powodu urazu psychicznego, który otrzymuje w wieku 2-6 lat. Wygląda jak konwulsja kloniczna, która jest wzmacniana na początku frazy lub z silnym napięciem emocjonalnym. Takie dzieci bardzo się martwią, kiedy muszą porozmawiać lub nawet odmówić rozmowy. Należy zauważyć, że ogólnie rozwój mowy i aparatu ruchowego u takiego dziecka jest w pełni zgodny z wszystkimi etapami wieku rozwoju, a niektóre dzieci mogą nawet wyprzedzić je. Klonowe jąkanie u dzieci wygląda na ciągłe powtarzanie poszczególnych dźwięków / sylab lub całych słów. Nerwowe jąkanie pojawia się zwykle z powodu pewnego braku równowagi mózgu. Ta wada ma następujące objawy: dzieci są podatne na szybkie wyczerpanie i zmęczenie, bardzo drażliwe, nerwowe ruchy. Takiemu dziecku czasami zdiagnozowane są psychiczne objawy patologiczne, charakteryzujące się zaburzeniami odruchów motorycznych i trudnościami w zachowaniu. Takie jąkanie występuje zwykle w ciągu 3-4 lat i nie zależy od obecności i / lub braku urazu psychicznego. Zasadniczo pojawia się w momencie intensywnego rozwoju mowy frazeologicznej dziecka. Dalsze naruszenia nadal wzrastają stopniowo. Mowa staje się gorsza, jeśli dziecko jest zmęczone lub chore. Rozwój ruchów i aparatów mowy odbywa się w odpowiednim czasie lub może być nieco opóźniony. Czasami nerwicowe jąkanie dziecka pojawia się na tle pewnego niedorozwoju jego funkcji mowy. Fizjologiczne jąkanie u dzieci Fizjologiczne iteracje są powtórzeniami w mowie dziecka poszczególnych słów. U małych dzieci obserwuje się je dość często i nie są one uważane za objaw choroby. Uważa się, że jest to objaw fizjologiczny, który jest charakterystyczny dla określonego okresu rozwoju umiejętności mowy dziecka, i jest charakterystyczny dla 80% dzieci podczas aktywnego rozwoju mowy ekspresyjnej w wieku 2-5 lat). Jeśli nie ma żadnych komplikacji, powtórzenie przeminie, gdy dziecko wzmocni odruchy warunkowe wypowiedzi i nauczy się poprawnie wyrażać swoje myśli. Fizjologiczne jąkanie u dzieci jest wynikiem tego, że myślenie dziecka w jego rozwoju wyprzedza rozwój umiejętności mowy. W małym wieku, dzieci są bardzo ograniczone pod względem pojawiających się od swoich myśli, ponieważ mają niewielką słownictwa, jeszcze nie nauczył się ubierać myśli w dobrym stanie i artykulacja nie jest tworzony, dlatego różni się niewyraźne. Fizjologiczna szorstkość mowy u dziecka może pojawić się z powodu pewnych niekorzystnych czynników (takich jak uraz, choroba, nieodpowiednie metody pedagogiczne). [22], [23], [24] Jąkanie się u dzieci w wieku przedszkolnym Manifestacje jąkania mogą pojawić się od 2-3 lat. Od umiejętności językowe są szybko rozwija się w okresie 2-5 lat, charakter mowy dziecka może mieć rozróżnienie - dziecko mówi szybko, w szybkim tempie, połykania koniec zwrotów i słów, bierze przerwę w środku słowa, powiedział na oddechu. W tym wieku takie znaki są naturalnym etapem procesu uczenia się umiejętności mowy, ale dziecko z tendencją do jąkania ma określone zachowanie: W trakcie wypowiedzi często zatrzymuje się, a jednocześnie sztywnieje mu szyja i mięśnie twarzy; Dziecko niewiele mówi, próbuje uniknąć potrzeby rozmowy; Ostro przerywa przemowę, którą zaczął i przez długi czas milczy; Jest w zagubionym i przygnębionym nastroju. Komplikacje i konsekwencje Wśród konsekwencji i komplikacji jąkania są takie problemy: Trudności z adaptacją społeczną; Zmniejszona samoocena; Pojawienie się strachu przed mową, a także strach przed wymawianiem poszczególnych dźwięków; Pogłodzenie wady wymowy. [25], [26], [27], [28], [29], [30] Diagnostyka jąkanie Rozpoznanie jąkania u dzieci może być wykonywane przez neurologa dziecięcego, psychologa, psychiatrę lub pediatrę lub logopedę. Każdy z tych lekarzy trzeba badać historię, dowiedzieć się, czy jąkania dziedziczny, a także uzyskać informacje na temat wczesnego silnika i psychicznego i rozwoju mowy dziecka, aby dowiedzieć się, kiedy iw jakich okolicznościach powstało jąkanie. W diagnostycznym badaniu aparatu mowy jąkającego się dziecka ujawniają się następujące objawy: Forma, lokalizacja, częstotliwość napadów przy wypowiadaniu słów; Dostępne w tempie mowy, oddechu, a także funkcje głosowe; Obecność współistniejących zaburzeń jąkania w mowie i ruchach, a także w logofobii; Okazuje się, że samo dziecko odnosi się do wady, którą ma. Również dziecko poddaje się koniecznie badaniu umiejętności wymawiania dźwięków, słuchu fonemicznego, a także leksykalno-gramatycznej części mowy. Podsumowując, logopeda wskazuje na nasilenie jąkania i jego formę, inne zaburzenia mowy związane z defektem, a także naturę napadów mięśni stawowych. Jąkanie powinno być różnicowane z potykaniem się i tachillacją, a także dyzartrią. Aby wykryć, czy u dziecka w centralnym układzie nerwowym występują zmiany organiczne, neurolog zaleca przejście regefalografii, procedur EEG, MRI mózgu i EchoEG. [31], [32], [33] Z kim się skontaktować? Leczenie jąkanie Terapeuta zajmuje się tym problemem mowy, ale jeśli wada powstaje na skutek urazu psychicznego dziecka, lekarz może wysłać pacjenta na konsultację z psychoneurologiem. Podstawą leczenia jąkania u dzieci jest ustabilizowanie się funkcjonowania koła mowy, które jest również nazywane hamowaniem centrum Broki. W trakcie leczenia zaleca się następujące metody korekcji: Hipnoza; Leki przeciwdrgawkowe i uspokajające; Wanny do relaksu; Akupunktura; Procedury ogólnego wzmocnienia ciała; Trening mowy: mowa rytmiczna lub lekko niemowa, nieznaczne spowolnienie tempa, długa cisza. Ponadto stosowana jest technika, w której aktywowane są inne ośrodki motoryczne ciała. W tym przypadku regulacja oddychania, rytmiczne ruchy za pomocą palców na dłoniach, towarzyszenie mowy ustnej poprzez pisanie na papierze. Zapobieganie W zapobieganiu pojawieniu się jąkania u dziecka ważne jest, aby ciąża matki przebiegała bezpiecznie. Konieczne jest również zadbanie o jego mentalną i fizyczną stabilność i rozwój mowy, wybranie informacji o charakterze rozrywkowym / edukacyjnym, które będą odpowiadały jego wiekowi. Aby zapobiec nawrotowi jąkania, konieczne jest przestrzeganie zaleceń lekarza prowadzącego-logopeda w procesie pracy naprawczej, a także po jej zakończeniu. Musimy stworzyć sprzyjające warunki dla rozwoju dziecka. [34], [35], [36] Prognoza Jąkanie u dzieci zwykle znika całkowicie, jeśli leczenie i terapia zdrowotna są prawidłowo zorganizowane. Czasami mogą wystąpić nawroty choroby w okresie szkolnym i dojrzewania. Wynik leczenia jest najbardziej stabilny, jeśli zaczniesz korektę w wieku przedszkolnym. Im dłuższy okres jąkania dla dziecka, tym bardziej niepewna staje się prognoza. [37] Translation Disclaimer: The original language of this article is Russian. For the convenience of users of the iLive portal who do not speak Russian, this article has been translated into the current language, but has not yet been verified by a native speaker who has the necessary qualifications for this. In this regard, we warn you that the translation of this article may be incorrect, may contain lexical, syntactic and grammatical errors. Jąkanie się u dzieci, to nie tylko kwestia zaburzenia mowy. Dysfunkcja ta wpływa na całokształt życia dziecka - w tym przede wszystkim na jego rozwój psychiczny. Zachowanie rodziców w stosunku do dziecka jąkającego się, może dodatkowo wzmocnić objawy lub pomoc je zwalczyć. Co rodzice mogą zrobić by pomóc dziecku, oraz czego powinni unikać? Pomoc terapeutyczna Pierwszym krokiem do pomocy dziecku jest podjęcie decyzji o leczeniu. Najbardziej skuteczna terapia jąkania prowadzona jest przez logopedę przy współpracy z psychoterapeutą. Dla dziecka jąkanie to przecież przede wszystkim problem wpływający na jego psychikę, kontakty z rówieśnikami, poczucie własnej wartości. Nierzadko również jąkanie ma podłoże psychologiczne i jako takie, bez wspomagania terapii logopedycznej psychologiczną, efekty terapii sa słabsze a na poprawę mowy trzeba czekać dłużej. Odpowiednia komunikacja z dzieckiem Rodzice przede wszystkim muszą unikać: zwracania dziecku uwagi, w sposób, który może je zawstydzić stosowania rytycznych uwag wobec sposobu w jaki dziecko się komunikuje nakazywania zaprzestania jąkania się (“nie jąkaj się”) - dziecko nie panuje nad wadą wymowy odpowiadania za dziecko, przerywania mu okazywania irytacji sposobem w jaki dziecko się komunikuje Za to powinni: mówić do dziecka spokojnie i wolno - to pozwoli dziecku również spowolnić swój sposób mówienia i lepiej artykułować rozmawiać z dzieckiem i wyczerpująco odpowiadać na jego pytania (dziecko nie powino mieć poczucia, że przez to, że się jąka, rodzice nie chcą z nim rozmawiać) zachęcać do mówienia - by dziecko mogło ćwiczyć wyjaśnić sytuację dziecka innym członkom rodziny i dbać by np rodzeństwo nie dopuszczało się szykan, skupiać swoja uwagę na dziecku kiedy próbuje ono coś powiedzieć Poza tym, przy dziecku z problemem jąkania warto: zadbać o regularność w życiu dziecka - prawidłowy sen, odpowiednia ilość odpoczynku, porozmawiać z nauczycielem - nierzadko nie mają oni odpowiedniego przygotowania do tego, by radzić sobie z dzieckiem, które się jąka - a nieodpowiednie zachowanie wobec ucznia w klasie może pogłębić problemy psychologiczne dziecka. obserwować dziecko i zwracać uwage na to, w jakich sytuacjach jąkanie się pojawia, w jakich zanika - informacje te warto również przekazać logopedzie i terapeucie, Podstawą skutecznego poradzenia sobie przez dziecko z jąkaniem jest odpowiednio wcześnie rozpoczęta terapia i dokonannie włąściwej diagozy przyczyn jąkania. Zdecydowanie nie warto pozostawiac problemu swojemu biegowi - wprawdzie jąkanie rozwojowe może niekiedy ustąpić, ale znacznie częściej problem zacznie się pogłębiać i dojdzie do wykształcenia się jakania wtórnego. W przypadku jąkania na tle nerwowym, bez pomocy terapeutycznej się nie obejdzie. Zdarza się jednak, że proces ten zostaje zaburzony – dziecko zaczyna się jąkać. Jakie są tego przyczyny, czy można temu zapobiec i jak pomóc maluchowi wypracować poprawną wymową?Kiedy mówimy o jąkaniu?Nie każde dziecko, które wypowiada urywane zdania, jąka się. Niektóre maluchy potrzebują po prostu trochę więcej czasu, by upłynnić swoją wymowę: ich myśli zdecydowanie wyprzedzają możliwości werbalne, do tego dochodzą emocje – radość, podekscytowanie lub, przeciwnie, złość i płacz – które nierzadko upośledzają wymowę najmłodszych. Takie „jąkanie” zdarza się niemal każdemu przedszkolakowi. Większość z nich z tego wyrasta, ale czasem problem rośnie wraz z się tak wówczas, gdy jąkanie ma podłoże anatomiczne, tzn. wynika z wadliwej budowy strun głosowych, bądź nerwowe – zacinanie się jest zwykle efektem uświadomionych bądź nieuświadomionych lęków dziecka, przeżytej traumy, trudnej bądź niekomfortowej sytuacji w domu (np. kłótnie rodziców, zbyt wysokie wymagania opiekunów wobec dziecka, molestowanie czy przemoc – zarówno fizyczna, jak i psychiczna). Choć oba przypadki można leczyć, jąkanie na tle nerwowym jest o wiele trudniejsze do rozpoznania i wymaga długotrwałej, podwójnej terapii – logopedycznej i psychologicznej. Jąkanie nierzadko ma też podwójne, a nawet potrójne podłoże: zarówno biologiczne, jak i psychiczne i społeczne. Zdarza się także, że zacinanie to zaburzenie dziedziczne – jeśli rodzic dziecka jąka się lub jąkał w dzieciństwie, istnieje duże prawdopodobieństwo, że i maluch będzie musiał stawić czoła temu „z zacięciem”Jąkanie jest zaburzeniem mowy, objawiającym się bezdźwięcznym zacinaniem podczas formułowania wypowiedzi i/lub wydłużaniem głosek, sylab bądź całych zależności od przyczyny jąkania, przed dzieckiem stoją dwie drogi leczenia. Zaburzenia związane z wadliwą budową strun głosowych wymaga intensywnej terapii logopedycznej. Specjalista opracowuje zestaw ćwiczeń, które pomogą rozluźnić mięśnie odpowiedzialne za mowę i wzmocnią cały aparat mowy. Systematyczne i dokładne ćwiczenia (artykulacyjne, fonacyjne, ale także relaksujące i wyciszające) stosunkowo szybko pomogą maluchowi uporać się ze stresującym zacinaniem. Często podczas takiej terapii pacjent uczy się mówić właściwie od nowa, a nacisk położony jest nie na kontrolę zdarzeń komunikacyjnych, ale przezwyciężenie lęku przed więcej pracy i cierpliwości wymaga leczenie jąkania spowodowanego stresem. Podstawą jest tu rozpoznanie przyczyny zaburzeń mowy – tylko wtedy bowiem istnieje szansa na skuteczne leczenie. Podczas psychoterapii bądź sesji u psychologa specjalista nierzadko odkrywa, że na jąkanie u dziecka miało wpływ więcej czynników – czasem wady anatomiczne aparatu mowy występują równocześnie z silnym stresem, który wpływa na pracę mózgu, wysyłającego sygnały do odpowiednich narządów i pomóc dziecku?Bez względu na przyczynę jąkania u dziecka i formę terapii, na które zostało skierowane, najważniejszą rolę w leczeniu malucha odgrywają rodzice i najbliższa mu rodzina. Warto uświadomić sobie, że nasza postawa i umiejętność empatii mogą zdziałać cuda i wspomóc leczenie. O czym więc pamiętać, gdy nasze dziecko boryka się z jąkaniem?Nie denerwuj się na zapas. Daj dziecku i sobie czas na rozpoznanie problemu. Nie zwracaj szczególnej uwagi na zacinanie się u kilkulatka i obserwuj, w jakich sytuacjach się to dzieje i, przede wszystkim, czy mija samoistnie. Prawdopodobnie jąkanie jest tylko przejściowe, ale jeśli problem trwa – otrzymasz sygnał, że czas wybrać się z dzieckiem do się w cierpliwość. Trudność rozmówcy w sformułowaniu wypowiedzi jest męcząca, ale przecież dziecko nie robi tego celowo i z pewnością i ono jest swoimi kłopotami zdenerwowane. Nie dokładaj mu stresu. Cierpliwie słuchaj tego, co mówi (a nie jak mówi), nie uwagę na dziecku, gdy mówi. Nie ignoruj go, nie bagatelizuj tego, co mówi. Twoje rozproszenie lub brak uwagi może tylko spotęgować problemy, bo maluch będzie czuł się przykładem. Staraj się w domu mówić poprawną polszczyzną, dokładnie artykułuj słowa, nie odpowiadaj dziecku półsłówkami. Nie używaj jednak trudnych słów, nie buduj zdań wielokrotnie złożonych tak, że maluch będzie miał problem z nadążeniem za tokiem wypowiedzi. Dziecko bardzo umiejętnie naśladuje mowę dorosłych, jeśli jest ona niepoprawna i zbyt trudna, problemów poprawną wymowę w domu. Poproś specjalistę o dodatkowy zestaw ćwiczeń, nad którymi możecie popracować w domu. Przemyć ćwiczenia podczas zabawy i połączcie przyjemne z nie karz dziecka za to, że się jąka. To może wywołać u niego większą traumę niż rzeczywiste wydarzenie, które wywołało kompromituj. Nie zwracaj maluchowi publicznie uwagi, by się nie jąkał. Presja rodzica czy nieznajomych jest bardzo stresująca i na pewno nie pomoże uporać się z kłopotami z mówieniem. Staraj się też chronić dziecko przed publicznymi występami na uroczystościach rodzinnych – śpiewania piosenek, recytowania wierszy czy publicznego składania życzeń, dopóki leczenie nie przynosi widocznych jest wyleczalne. Ważne, by odpowiednio wcześnie zareagować na problem i pomóc dziecku przejść przez terapię w duchu zrozumienia i cierpliwości.

jąkanie u dzieci na tle nerwowym